Aktualne ceny paliw a zarządzanie transportem
Aktualne ceny paliw

Aktualne ceny paliw a zarządzanie transportem

Jak ograniczyć ryzyko zmiennych cen paliw?

Aktualne ceny paliw są na rekordowo niskim poziomie. Prognozy wskazują że notowania cen ropy oraz hurtowe ceny paliw będą jeszcze niższe w najbliższych miesiącach. Sytuacja na rynku cen paliw jest wyjątkowa.

Albo:

Aktualne ceny paliw są na rekordowo wysokim poziomie. Prognozy wskazują, że notowania cen ropy oraz hurtowe ceny paliw będą jeszcze niższe w najbliższych miesiącach. Sytuacja na rynku cen paliw jest wyjątkowa.

Artykuł o zmianach cen paliw równie dobrze można zacząć tak, jak wersji pierwszej, jak i drugiej. Cytując klasyka „Jedyną stałą rzeczą w życiu jest zmiana” i ta sentencja idealnie opisuje rynek paliwowy. Na cenę paliwa wpływa bardzo wiele czynników, ale dziś nie o tym. 

Szybko rosnące ceny oleju napędowego spędzają sen z powiek praktycznie wszystkim osobom związanym z branżą transporotowo – logistyczną. Spadające ceny paliw z kolei powodują szybki spadek stawek transportowych, co często prowadzi do zaniżania frachtów.

Wielu nadawców / spedytorów wykorzystuje sytuację i zaniża wysokość stawek.

Często spotykana sytuacja: 20% tańsze paliwo = 20% niższa stawka. To błąd.

Jest też skuteczne rozwiązanie, które zapobiega takim praktykom.

Z punktu widzenia uczestników rynku logistycznego ważniejsze jest, jak na te zmiany reagować, jak się przed nimi zabezpieczać, jak elastycznie modyfikować stawki za usługi logistyczne w zależności, jakie są aktualne ceny paliw.

Wpływ ceny oleju napędowego na wysokość stawki transportowej

Kilka tygodni temu miałem okazję dyskutować z właścicielem sporej  firmy transportowej,  który z dużym niepokojem komentował zaniżanie stawek transportowych. 

Na moje pytanie: „Jak reagujecie na zmienne ceny paliw?” – nie było żadnej konkretnej  odpowiedzi. Ta sytuacja stała się inspiracją do napisania tego artykułu. 

Analiza kosztów firmy transportowej pokazuje, że cena oleju napędowego stanowi od 20% aż do około 50% kosztów każdego przejechanego kilometra. Wszystko zależy od profilu analizowanej firmy, średniej wartości frachtu, dystansu i kierunków transportu. Zmiana hurtowych cen paliw o kilka / kilkanaście procent może w znaczącym stopniu wpływać na ogólny wynik finansowy, funkcjonowanie i rentowność działania firmy transportowej.

Inne dane analityków transportu wskazują, że średnia marża w transporcie nie przekracza 3-5%. Przy tak niskiej marży, każde większe wahania cen paliw w znaczący sposób wpływa na rentowność realizowanych usług.

Rozwiązaniem jest mechanizm tabeli paliwowej, który gwarantuje utrzymanie tego samego poziomu rentowności przy dynamicznych zmianach rynkowych cen paliw.

Z perspektywy nadawcy, producenta, dystrybutora, koszty transportu i dystrybucji to najczęściej także najważniejsza linia kosztowa w budżecie logistyki. Zmienne ceny paliw to również kluczowa kwestia dla osób zarządzających łańcuchami dostaw po stronie nadawców.

Konstrukcja tabeli paliwowej.

Tabela paliwowa  to mechanizm, który automatycznie zmienia uzgodnione w umowie stawki, w zależności od zmian cen paliw na rynku. Tabela paliwowa to także metoda ograniczania i przenoszenia ryzyka pomiędzy stronami zawartej umowy.

Definicja:

Tabela paliwowa (inaczej dodatek paliwowy, mechanizm paliwowy) to model dostosowujący wysokość stawek transportowych (/logistycznych) poprzez automatyczne uwzględnienie znacznych wahań cen paliw w porównaniu do referencyjnego (bazowego) poziomu  cen paliw obowiązującego w momencie podpisania umowy.  

Większość dużych międzynarodowych operatorów logistycznych ma opracowane swoje własne mechanizmy kalkulacji tabeli paliwowej. Główna przyczyna takiej sytuacji to inna stawka bazowa  przyjęta w modelu. Wprowadzenie modelu pozwala automatycznie korygować wysokość stawek transportowych bez konieczności każdorazowej renegocjacji.  To podstawowa zaleta tabeli paliwowej ale o tym później.

Brak takich mechanizmów w przypadku znacznych wahań cen paliw powoduje w konsekwencji:

  • Zbyt duże ryzyko leżące po jednej lub drugiej stronie umowy
  • Konieczność częstych renegocjacji warunków umowy i wysokości stawek w zależności od sytuacji rynkowej.

Jak tabela paliwowa w praktyce wpływa na stawki?

Tabela paliwowa jest dość często spotykanym rozwiązaniem, ale…. Okazuje się, że głównie przez dużych operatorów logistycznych oraz firmy zlecające duże ilości przesyłek.

Dlaczego to rozwiązanie nie jest stosowane na szeroką skalę? Wątpliwości odnośnie stosowania takiego rozwiązania wynikają głównie z niezrozumienia modelu, braku umiejętność prawidłowego wdrożenia tego rozwiązania oraz możliwości szybkiej aktualizacji cennika ze stawkami.

Wszystkie większe portale prezentują informację na temat cen paliw. W praktyce logistycznej  przyjęło się, że bazą referencyjną są tzw. hurtowe ceny paliwa publikowane przez PKN ORLEN .  

Wysokość dodatku paliwowego zależnego od notowanych bieżących średnich cen paliw liczona jest na podstawie mechanizmu złożonego z następujących elementów:

  • Bazowa (referencyjna) cena palowa –  średnia cena paliwa komunikowana na moment ogłoszenia przetargu lub rozpoczęcia współpracy pomiędzy stronami. Do tej bazowej średniej   porównywane są przyszłe notowania cen paliw.
  • Aktualna średnia cena za bieżący okres – aktualne dane na temat cen paliw publikowane np. przez PKN ORLEN, o którym wspominałem powyżej.
  • Udział paliwa w stawce kontraktowej – uzgodniony pomiędzy stronami udział kosztów paliwa w całościowych kosztach usługi realizacji usługi transportowej (np.: 20%, 30%, 40%)
  • Korekta paliwowa – jest to wartość % zmiany stawki bazowej za realizowaną usługę transportową wynikająca z uwzględnienia trzech powyższych składowników.

Korekta paliwowa może mieć wartość ujemną (obniżka stawki), bądź dodatnią (podwyżka cen usług). Częstotliwość może być różna (miesięcznie, kwartalnie itd.)

Można to określić wzorem:

NS = BS+KP czyli

Nowa Stawka = Bazowa Stawka + Korekta Paliwowa

gdzie KP = AC/BC (Aktualna średnia cena paliwa / Bazowa średnia cena paliwa) – 100% * UP (Udział Paliwa)

Taki wzór pozwala automatycznie policzyć wysokość korekty paliwowej niezależnie czy aktualne notowania cen paliw są wyższe / niższe niż bazowa cena paliwa obowiązująca na dzień podpisania umowy. Poniżej znajdziesz 2 case study i gotowe wyliczenia

W praktyce analizuje się średnie stawki z okresu X (miesiąc / kwartał ) do korekty paliwowej na okres  X+1.

UWAGA: jako bazę do korekty zawsze przyjmuje się średnie ceny na dzień uzgodnienia stawek a nie średnią z ostatniego okresu.

Sam wzór i mechanizm nie jest bardzo skomplikowany, ale każdy z tych elementów może być negocjowany i każdy z nich w znaczący sposób wpływa na finalną wysokość korekty paliwowej.

W czasie negocjacji dotyczących tabeli paliwowej jest kilka kluczowych kwestii, na które trzeba zwrócić uwagę ponieważ mogą w znaczący sposób wpłynąć na rentowność współpracy. Są też plusy i minusy wdrażania tabeli paliwowej.

Case study.

Wersja 1: wysoka cena paliwa

  • Cena za fracht: 1000 zł/km za trasę z punktu z punktu A do B,
  • Bazowa cena paliw: 4000 zł/m3 (metr sześcienny) wg PKN ORLEN czyli średnia cena oleju napędowego na dzień uzgodnienia stawek
  • Aktualna cena paliw: 5000 pln/m3 czyli +25% wzrost vs średnia cena z dnia uzgodnienia stawek.
  • Udział paliwa w stawce: 40%

Wysokość % korekty paliwowej: (5000/4000 -100%)* 40% =10%

Wartość  korekty = 10% * 1000 zł (% korekta * bazowa cena za fracht) =100 zł

Dodatek paliwowy powoduje że nowa stawka wynosi 1000 zł + 100 zł = 1100 zł

Wersja 2: niska cena paliwa

  • Cena za fracht: 1000 zł / km  za trasę z punktu z punktu A do B,
  • Bazowa cena paliwa: 4000 zł/m3 (metr sześcienny) wg PKN ORLEN czyli średnia cena oleju napędowego na dzień uzgodnienia stawek
  • Aktualna cena paliw: 3000 pln/m3 czyli (-)25% spadek vs średnia cena z dnia uzgodnienia stawek.
  • Udział paliwa w stawce: 40%

Wysokość % korekty paliwowej: (3000/4000 -100%)* 40% =(-)10%

Wartość  korekty = (-) 10% * 1000 zł (% korekta * bazowa cena za fracht) =(-) 100 zł

Dodatek paliwowy powoduje, że nowa stawka wynosi 1000 zł – 100 zł = 900 zł

Kiedy warto stosować korektą paliwową?

Tabela paliwowa wprowadzana jest najczęściej tylko w przypadku długoterminowych umów logistycznych. Kiedy można powiedzieć, że umowa jest długoterminowa? Pierwsze skojarzenie podpowiada, że około 6 miesięcy. Analizując jednak obecną dynamikę zmian cen paliw, nawet przy umowie trzymiesięcznej (jeśli taka jest zawarta), warto było mieć zapisy regulujące automatyczną zmianę stawek transportowych lub możliwość renegocjacji stawek, ze względu na zmiany rynkowe.

Czy tabela paliwowa znajdzie się w umowie, czy też nie, zależy między innymi od aktualnej ekonomicznej sytuacji rynkowej, prognoz dotyczących cen paliwa, akceptowalnego poziomu ryzyku przez strony podpisujące umowę.  

Jeżeli jesteś producentem / nadawcą dostaw, ale nie pracujesz w oparciu o stałą umowę logistyczną, zapewne szukasz przewoźników na giełdzie transportowej. W takiej sytuacji korekta paliwowa nie jest potrzebna, gdyż ceny które dostajesz są już kalkulowane przez przewoźnika w oparciu o aktualne rynkowe ceny paliwa.

Podsumowanie

Ceny paliw podlegają cyklom ekonomicznym i będą się zmieniać. Dynamika tych zmian może być różna i na to nie mamy wpływu. Mamy jednak wpływa na to jak zarządzamy tym ryzykiem, wpływamy na zapisy w umowie oraz na wysokość parametrów które wprowadzimy do umowy transportowej i tabeli.  

Jeżeli zainteresował Cię ten temat daj proszę znać. Jesteś zwolennikiem tabeli paliwowej czy wprost przeciwnie i za każdym razem wolisz negocjować stawki indywidualnie?

Chcesz poznać szczegółowo model i pobrać automatyczną tabelę paliwową w excelu?

Pobierz pierwszy bonus czyli gotowe arkusze excel z  przykładem tabeli i formułami przygotowanymi do liczenia korekty.

KURS + gotowe pliki excel

Koniec mozolnego „copy paste” w arkuszach excela i mailach. Specjalny automat dwoma kliknięciami zrobi wszystko za Ciebie!

W ramach kursu dostaniesz materiał VIDEO w którym szczegółowo i dokładnie opisuję tematy związane z wdrażaniem tabeli paliwowej. 

Każdy z uczestników kursu dostaje także gotowe pliki excel które w ogromny sposób ułatwiają zarządzanie tabelą paliwową. Arkusz automatycznie pobierze dane, policzy średnie, opublikuje wykresy i zrobi za Ciebie pełną analitykę.

Premiera całego kursu już w Czerwcu. Zapisują się na listę oczekujących możesz już dzis pobrać: 

  • Arkusze excel z  przykładowymi tabelami oraz
  • otrzymać kurs w niższej cenie w przedsprzedaży.

Potem będzie już tylko drożej. Tylko dla czytelników bloga zapisanych na przedsprzedaż czeka specjalna niższa oferta i specjalny pakiet bonusów.

W materiałach video szczegółowo wyjaśniam:

      • Plusy i minusy wdrażania tabeli paliwowej.
      • Przygotowanie i metody negocjacji parametrów tabeli paliwowej.
      • Gotowe wzory i przykłady mechanizmu paliwowego.
      • Pliki xls z gotowymi formułami. Wstaw dane i gotowy wynik działania będzie w tabeli.
      • Przykładowe rozwiązania największych międzynarodowych operatorów logistycznych.  Sprawdzisz, jakie są różnice w ich obliczeniach.

BONUSY:

      • Arkusz excel, który automatycznie pobiera aktualne ceny paliw ze strony PKN ORLEN i przelicza wskaźniki korekty paliwowej w zależności od wprowadzonych parametrów.
      • Ten automat pozwala zaoszczędzić dziesiątki godzin mozolnego aktualizowania tabelek w excelu. Możesz także z poziomu excela wysłać maila z informacją na temat korekty do wszystkich przewoźników.
      • Eliminuje DUŻY BŁĄD (!!!) który popełnia wiele osób zarządzających transportem na podstawie danych ze strony ORLEN
      • Historyczne dane za lata 2016 – 2020
      • Automatyczne pobieranie danych na 2020- ……….. 😉 

Zainteresował Cię ten wpis? Zapisz się do newslettera i otrzymuj jako pierwszy najnowsze informacje!

Mam też dla Ciebie prezent!
Po zapisaniu otrzymasz ebook:

Logistyk 4.0

  • 12 strategii rozwoju
  • 52 wskazówki
  • 10 przydatnych aplikacji
  • 30 polecanych adresów www
Logistyk 4.0